Kitap Hakkında
Jokha Alharthi’nin Turunç Ağacı romanı, Umman’dan İngiltere’ye uzanan bir hayatın içinde aile belleğini, kuşaklar arasındaki uzaklığı ve değişen toplumsal değerleri anlatır. Hikâyenin merkezinde öğrenim amacıyla ülkesinden uzaklaşmış genç bir kadın vardır. Yeni bir şehirde yaşarken geçmişten gelen sesler, çocukluk anıları ve onu büyüten insanların hikâyeleri zihninde yeniden canlanır. Özellikle aile büyüklerinden biriyle kurduğu bağ, kitabın duygusal eksenini oluşturur. Başka bir ülkede yaşamak, yalnızca yeni bir dil veya kültür öğrenmek değildir; kişinin kendi geçmişini de farklı sorularla değerlendirmesine neden olur.
Romanın adı, hatıraları ve kökleri çağrıştıran bir imge taşır. Bir ağacın uzun yıllara yayılan varlığı, aile üyelerinin farklı zamanlarda yaşadığı deneyimleri yan yana düşünmeye imkân sağlar. Anlatı geçmişe döndükçe yalnızca bir karakterin özlemini değil, değişen bir toplumun izlerini de görünür kılar. Umman’daki aile yaşamı, gelenekler ve kadınların gündelik hayatını belirleyen koşullar bu bağlamda önem kazanır. Hatırlanan kişiler tek boyutlu figürler değildir; bazı seçimleri sevgiyle, bazıları korku veya toplumsal zorunlulukla açıklanabilir. Roman tam da bu karmaşıklığa ilgi duyar.
Alharthi’nin anlatımı farklı zamanları ve kuşakları birbirine bağlar. Genç anlatıcının bugünkü deneyimleriyle geçmişteki aile üyelerinin hayatları arasında kurulan geçişler, köklerinden uzaklaşmanın her zaman kopuş anlamına gelmediğini gösterir. Öte yandan geleneksel aile bağlarının yalnızca koruyucu bir yönü bulunmaz; beklentiler ve roller bireylerin önündeki seçenekleri daraltabilir. Böylece roman, özlem duygusunu eleştirel bir bakışla birlikte taşır. Hafıza burada kusursuz kayıt değildir; sevdiklerimizi nasıl andığımız ve onların hayatını ne kadar bildiğimiz de anlatının sorularındandır.
Turunç Ağacı, çağdaş Arap edebiyatını ve aile odaklı romanları merak eden okurlara hitap eder. Jokha Alharthi’nin Dolunay Kadınları ile tanınan edebî dünyasında kadın deneyimleri ve toplumun dönüşümü yeniden önem kazanır. Arapça aslından Süleyman Şahin çevirisiyle Timaş Yayınları tarafından Nisan 2023’te yayımlanan eserin ISBN numarası 9786050846904’tür. Karakter odaklı, hatıralarla örülmüş romanları seven okurlar, bu kitapta uzaklığın kimi zaman insanın geçmişiyle ilişkisini güçlendirdiği fikri üzerinde düşünebilir.
Eserin duygu dünyası, kesin bir sonuca ulaşmış olmanın rahatlığını sunmaz. Aynı aile tarihinin farklı kuşaklar tarafından başka türlü hatırlanabilmesi, anlatıcının kendi yerini bulma çabasını zorlaştırır. Romanı etkili kılan da bu açık uçlu aidiyet sorusudur.
Okur yorumları
0 yorumHenüz yorum yapılmadı. Bu kitabı okuduysanız ilk değerlendirmeyi siz paylaşın.