1918-1922 Arasında İşgal, Direniş ve Siyasal Örgütlenme
Türkiye'de Siyasal Partiler'in ikinci cildi, Mondros Mütarekesi'nin ardından başlayan 1918-1922 dönemini siyasi partiler, cemiyetler ve farklı siyasal çözüm arayışları üzerinden inceler. Osmanlı Devleti'nin savaş sonrasındaki çözülüşü, İstanbul'un işgali, Anadolu'daki direniş hareketleri ve yeni siyasal merkezlerin oluşumu bu dönemin temel arka planını oluşturur. Tarık Zafer Tunaya, dönemi yalnız Millî Mücadele'nin askerî gelişmeleri açısından değil, işgal koşullarında ortaya çıkan parti ve cemiyetlerin programları, siyasi hedefleri ve toplumsal tabanları üzerinden ele alır.
Mütareke İstanbul'undan Millî Mücadele'ye Siyasal Arayışlar
İkinci cilt, Birinci Dünya Savaşı'nın bitiminden Lozan öncesindeki yeni siyasal düzenin ortaya çıkışına kadar uzanan çalkantılı dönemdeki örgütlenmeleri inceler. Mütareke ortamında İstanbul'da çok sayıda parti ve cemiyet faaliyet göstermiş; saltanatın geleceği, işgale karşı tavır, manda düşüncesi, bağımsızlık ve yeni bir yönetim biçimi gibi konularda farklı görüşler ortaya çıkmıştır. Tunaya bu örgütleri yalnız isim ve lider listeleriyle tanıtmak yerine programlarını, belgelerini ve siyasi amaçlarını inceleyerek dönemin fikir çeşitliliğini görünür kılar. Anadolu'da gelişen müdafaa-i hukuk hareketleri ile İstanbul merkezli siyaset arasındaki farklılaşma da çalışmanın temel eksenlerinden biridir. Bu yaklaşım sayesinde Mütareke Dönemi, yalnız işgal ve savaş başlıklarıyla değil çok sayıda siyasi aktörün gelecek için rekabet ettiği karmaşık bir geçiş dönemi olarak ele alınır.
Tarık Zafer Tunaya'nın Yakın Dönem Siyaset Tarihi Çalışmaları
Tarık Zafer Tunaya, Türkiye'nin anayasal gelişimi, siyasi partileri ve modernleşme süreci üzerine çalışan hukukçu ve akademisyendir. Türkiye'de Siyasal Partiler dizisinde geç Osmanlı dönemindeki siyasal örgütleri program, tüzük ve diğer tarihsel belgeler üzerinden inceleyen kapsamlı bir kaynak oluşturmuştur.
Tarık Zafer Tunaya'nın Diğer Eserleri
Türkiye'nin Siyasi Hayatında Batılılaşma Hareketleri, Hürriyet'in İlanı, Devrim Hareketleri İçinde Atatürk ve İslamcılık Cereyanı, Tunaya'nın Türkiye'nin siyasal ve anayasal dönüşümlerini inceleyen diğer çalışmalarındandır.
Mütareke Döneminin Siyasal Çeşitliliğini Anlamak İçin
Mütareke Dönemi çoğu genel tarih kitabında işgal ve Millî Mücadele olayları üzerinden özetlenir. Tunaya'nın çalışması ise aynı yıllarda hangi siyasi partilerin ve cemiyetlerin faaliyet gösterdiğini, birbirlerinden hangi noktalarda ayrıldıklarını ve ülkenin geleceği için ne tür çözümler önerdiklerini belge temelli olarak gösterir. Bu nedenle geç Osmanlı siyaseti, Millî Mücadele'nin toplumsal ve siyasal arka planı ve Türkiye'de parti tarihinin gelişimi üzerine çalışanlar için kapsamlı bir başvuru kaynağıdır.
İşgal Dönemindeki Farklı Siyasal Seçenekleri Görmek
Okur 1918-1922 arasında İstanbul ve Anadolu'da faaliyet gösteren siyasi örgütleri, farklı bağımsızlık ve yönetim anlayışlarını, müdafaa-i hukuk hareketlerinin gelişimini ve Osmanlı siyasetinden yeni devlet düzenine geçişteki kurumsal dönüşümü inceleyebilir.
Okur yorumları
0 yorumHenüz yorum yapılmadı. Bu kitabı okuduysanız ilk değerlendirmeyi siz paylaşın.