Hafızası Silinerek Suç Gezegeni Omega'ya Gönderilen Will Barrent
Robert Sheckley'nin Mevki Uygarlığı romanı, özgün adı The Status Civilization olan hiciv ağırlıklı bilimkurgu klasiğidir. Will Barrent hafızası tamamen silinmiş hâlde uyandığında cinayet suçundan mahkûm edildiğini ve Omega adlı ceza gezegenine sürüldüğünü öğrenir. Omega'da Dünya'daki ahlak düzeninin neredeyse tam tersi geçerlidir: suç toplumsal statü kazanmanın yolu, iyilik ise zayıflık olarak görülür. Yeni sürgünler hiyerarşinin en altından başlar ve hayatta kalabilmek için sistemin kanlı kurallarını öğrenmek zorundadır. Barrent bir yandan bu toplumda yaşamaya çalışırken diğer yandan gerçekten cinayet işleyip işlemediğini ve Dünya'nın neden böyle bir ceza sistemi kurduğunu sorgular.
Omega'nın Suçu Ödüllendiren Hiyerarşisinde Hafızasız Bir Adam
Will Barrent ceza gemisinde kendisine ait geçmişi hatırlamadan uyanır. Yetkililerin verdiği bilgiye göre bir cinayet işlemiş, bunun sonucunda hafızası silinmiş ve suçluların gönderildiği Omega gezegenine mahkûm edilmiştir. Gezegen, Dünya'nın cezaevi olmakla kalmaz; tamamen farklı bir toplumsal sistem geliştirmiştir. Suç işlemek statü kazanmanın yolu olarak görülür, yeni gelenler ise en alt sınıftan başlayarak ölümcül sınavlardan geçmek zorundadır.
Kanunlar vardır fakat alt sınıfların bunları bilmesine izin verilmez. Barrent istemese de hayatta kalmak için şiddetin ve hilenin normal sayıldığı bu düzene uyum sağlamaya başlar. Bununla birlikte kendisini suçlu olarak görmemesi geçmişindeki cinayetin gerçekliğini araştırmasına yol açar. Omega'yı anlamaya çalıştıkça Dünya'nın kendisini medeni ve ilerlemiş olarak sunan sisteminin de sorgulanması gereken karanlık yönleri olduğunu fark eder. Roman bu tersine çevrilmiş toplum üzerinden hukuk, ahlak ve statü kavramlarını hicveder.
Bilimkurgunun Absürt Hiciv Ustası Robert Sheckley
Robert Sheckley Amerikalı bilimkurgu yazarıdır. Çok sayıda roman ve yüzlerce öykü kaleme almış, özellikle bürokrasi, tüketim kültürü ve toplumsal kuralları absürt bilimkurgu senaryolarıyla hicvetmesiyle tanınmıştır.
Omega'nın Hafızasız Mahkûmu Will Barrent
Will Barrent hafızası silinerek Omega'ya gönderilen ana karakterdir. Kendisinin gerçekten katil olup olmadığını bilmeden gezegenin suç temelli hiyerarşisinde hayatta kalmaya ve geçmişini öğrenmeye çalışır.
Suçun Erdem Sayıldığı Bir Toplum Üzerinden Ahlakı Sorgulamak İçin
Mevki Uygarlığı, distopyayı ağır ve tamamen karamsar bir anlatımla değil Robert Sheckley'nin absürt mizahıyla kurar. Omega'nın kuralları ilk bakışta saçma görünse de toplumsal statünün keyfî ölçütlere dayanması, yasaların güç sahipleri tarafından saklanması ve medeniyet kavramının kimin bakış açısından tanımlandığı gibi sorular güncelliğini korur. Hızlı okunabilen klasik bilimkurgu, toplumsal hiciv ve tersine çevrilmiş ahlak sistemlerinden hoşlanan okurlar için özellikle uygun bir eserdir.
Kanun ile Ahlakın Aynı Şey Olmadığını Düşündürmesi
Roman bir davranışın toplum tarafından ödüllendirilmesinin onu otomatik olarak ahlaki yapmadığını gösterir. Omega'nın sistemi üzerinden hukuk, toplumsal statü ve güç ilişkilerinin nasıl keyfî biçimde kurulabileceği sorgulanır.
Okur yorumları
0 yorumHenüz yorum yapılmadı. Bu kitabı okuduysanız ilk değerlendirmeyi siz paylaşın.