Bir kitapta iki farklı anlatı
Gülten Dayıoğlu'nun Leylek Karda Kaldı, Güzel Hanım adlı kitabı, çocukların doğayla ilişkilerini ve insanın kişisel değerlerini farklı anlatım biçimleriyle ele alan iki eseri bir araya getirir. İlk hikâyede Erdir adlı çocuk, evlerinin önündeki yaşlı söğüt ağacına her bahar gelen leylekleri merakla izler. İkinci anlatı ise güzelliğiyle ünlenen bir vali kızının başından geçenler üzerine kurulmuş masalsı bir hikâyedir. Her iki metinde karakterlerin başlangıçta sahip oldukları düşünceler, yaşadıkları deneyimler ve karşılaştıkları canlılar aracılığıyla değişir. Yazar, çocuklara doğrudan öğüt vermek yerine davranışların sonuçlarını olaylar içinde göstermeye yönelir.
Erdir ve leyleklerin dünyası
Üçüncü sınıfa giden Erdir, öğretmeninden leyleklerin göç yollarını ve yuvalarına geri dönme alışkanlıklarını öğrenmiştir. Annesiyle konuşurken kuşların neden kışın başka ülkelere gittiğini, yavrularını nerede büyüttüklerini ve nasıl beslendiklerini sorgular. Ancak yuvaya yaklaşmanın uğursuzluk getireceğine dair annesinin inançları, çocuğun merakıyla çatışır. Erdir, leylek yumurtalarını almak istediğinde doğadaki başka canlıların yaşamlarına müdahale etmenin sonuçlarıyla karşılaşır. Hikâyenin bu yönü, hayvanlara gösterilen ilginin onların yaşam alanlarına saygı duymakla birlikte düşünülmesini sağlar. Geleneksel inançların sorgulanması ve doğayı gözlemleyerek öğrenme isteği de anlatının önemli parçalarıdır.
Güzel Hanım'ın değişimi
İkinci hikâyede bir valinin kızı olan Güzel Hanım, küçük yaşından itibaren çevresindeki insanların övgülerini duyarak büyür. Zamanla güzelliğini başkalarından üstün olmasının gerekçesi sayar ve kendisine gösterilen ilgiyi doğal kabul eder. Hastalık nedeniyle yaşamı değiştiğinde alıştığı konfor ve toplumsal konumun her sorunu çözemeyeceğini görür. Doğada karşılaştığı yaralı bir kurdun davranışlarını gözlemlemesi, hikâyenin dönüşüm noktalarından biridir. Kurdun izlediği yolu takip ederek sıcak su kaynağına ulaşır. Bu olay masalın kendi kurgusu içinde umudun yeniden doğmasını sağlar. Güzel Hanım'ın bir çobanla karşılaşması ve geçmişteki davranışlarını düşünmesi, güzelliğin dış görünüşten ibaret olmadığı fikrini geliştirir.
Çocuk edebiyatında doğa ve insan ilişkileri
İki hikâye, canlıları gözlemlemek ve kişinin kendi davranışlarını değerlendirmesi arasında farklı bağlantılar kurar. Leylek Karda Kaldı gerçekçi bir çocuk anlatısının özelliklerini taşırken Güzel Hanım geleneksel masal diliyle ilerler. Nisan 1979 tarihli birinci baskının kapak tasarımı Said Maden'e aittir. Kitap, çocukları hayvanların dünyasıyla tanıştırırken bencillik, merhamet ve başkalarına yardım etme gibi değerler üzerine de düşünmeye yöneltir. Farklı türde iki anlatının bir arada bulunması, genç okurların gerçekçi hikâye ile masal arasındaki anlatım farklarını keşfetmesine olanak tanır.
Bir kitapta iki farklı anlatıGülten Dayıoğlu'nun Leylek Karda Kaldı, Güzel Hanım adlı kitabı, çocukların doğayla ilişkilerini ve insanın kişisel değerlerini farklı anlatım biçimleriyle ele alan iki eseri bir araya getirir. İlk hikâyede Erdir adlı çocuk, evlerinin önündeki yaşlı söğüt ağacına her bahar gelen leylekleri merakla izler. İkinci anlatı ise güzelliğiyle ünlenen bir vali kızının başından geçenler üzerine kurulmuş masalsı bir hikâyedir. Her iki metinde karakterlerin başlangıçta sahip oldukları düşünceler, yaşadıkları deneyimler ve karşılaştıkları canlılar aracılığıyla değişir. Yazar, çocuklara doğrudan öğüt vermek yerine davranışların sonuçlarını olaylar içinde göstermeye yönelir.
Okur yorumları
0 yorumHenüz yorum yapılmadı. Bu kitabı okuduysanız ilk değerlendirmeyi siz paylaşın.