İnsan Nasıl Kendisi Olur? Benlik Üzerine
Roy F. Baumeister'ın İnsan Nasıl Kendisi Olur? adlı kitabı, kişinin kendisini nasıl tanıdığı ve kimliğinin nasıl şekillendiği sorularını psikoloji açısından ele alır. Benlik, burada yalnızca içimizde keşfedilmeyi bekleyen değişmez bir öz olarak düşünülmez. İnsanların üstlendiği roller, başkalarının değerlendirmeleri, verdikleri kararlar ve kendi hayatları hakkında kurdukları anlatılar da araştırmanın parçasıdır. Kendimizi tanımaya çalışırken yaşadığımız belirsizlikler, bu daha geniş çerçeve içinde anlam kazanır.
Kitabın Benlik Üzerine alt başlığı, kapsamını açıkça gösterir. Çalışma, okura hazır bir kişilik tarifi vermek veya kısa sürede dönüşüm vaat etmek yerine benliğin farklı işlevlerini açıklamaya yönelir. Kişinin hem kendisini eleştirebilmesi hem de koruyabilmesi, başkalarına ihtiyaç duymasıyla bağımsız karar verme isteğinin bir arada bulunması, eserin başlangıcında ortaya konan sorulardandır.
Kendini Tanımaktan Eyleme ve İlişkilere
Kitap altı kısım halinde ilerler. İlk kısım benliğin ne olduğunu, sosyal bağlamını ve farklı toplumlarda nasıl biçimlendiğini inceler. İkinci kısımda gelişim, insan gruplarının ihtiyaçları ve ahlaki itibar gibi başlıklar üzerinden neden bir benliğe sahip olduğumuz sorusuna dönülür. Bu düzenleme, bireyin kendisi hakkındaki bilgisini toplumsal hayattan ayrı ele almayan bir okuma yolu kurar.
Kendini tanımaya ayrılan bölümde özfarkındalık, özbilgi, özsaygı ve kişinin kendisi hakkındaki inançlarında doğruluk ile yanılsama arasındaki ilişki tartışılır. Ardından benliğin eylemle bağlantısına geçilir: özdüzenleme, otokontrol, karar verme ve özgür irade bu kısmın temel konularıdır. Böylece kendimiz hakkında ne düşündüğümüz kadar, bu düşüncelerle nasıl davrandığımız da önem kazanır.
Sonraki kısımlar kişilerarası ilişkiler, grup üyeliği, özsunum ve yakın ilişkiler içindeki benliği ele alır. Modern benliğin sorunları, stres, kendine zarar veren davranışlar ve zihnin özinançları düzenleme yolları ise son kısımda incelenir. Bu başlıklar tek bir kişilik tipini sınıflandırmak için değil, insan deneyiminin farklı yönlerini karşılaştırmak için bir araya getirilir.
Benliği Tek Bir Kavrama İndirgemeden Okumak
İnsan Nasıl Kendisi Olur?, sosyal psikolojiye ilgi duyan ve kimlik, özsaygı ya da otokontrol konularını birbirleriyle bağlantılı biçimde değerlendirmek isteyen okurlara yönelir. Geniş bölüm yapısı, belirli bir meseleye odaklanmayı da mümkün kılar; ancak toplumsal bağlamla başlayan tartışmayı izlemek sonraki konuların birbirine nasıl bağlandığını anlamayı kolaylaştırır.
Yazar, kaynaklar hakkındaki notunda araştırma literatürünün genişliğini ve metnin okunabilirliğini korumak için yaptığı tercihleri açıklar. Bu açıklama, eserin her iddiayı tek tek sıralayan bir araştırma dökümü yerine birçok çalışmayı bir araya getiren bir anlatı sunduğunu hatırlatır. Kitabı kişisel tanı veya tedavi rehberi olarak değil, benlik hakkında düşünmeye yarayan bir psikoloji incelemesi olarak değerlendirmek daha uygundur.
Okur yorumları
0 yorumHenüz yorum yapılmadı. Bu kitabı okuduysanız ilk değerlendirmeyi siz paylaşın.