İbni Haldun

İbn Haldun'un Ümran, Tarih ve Felsefe Dünyası

Ahmet Arslan'ın İbni Haldun adlı çalışması, düşünürün yalnız sosyoloji tarihindeki yerini değil İslam felsefesi içindeki konumunu da ayrıntılı biçimde inceler. Kitabın merkezinde İbn Haldun'un Mukaddime'de geliştirdiği ümran bilimi, toplumların kuruluş ve dönüşüm süreçleri, devlet teorisi, asabiyet kavramı ve tarih anlayışı bulunur. Arslan ayrıca İbn Haldun'u Farabi, İbn Sina, Gazali, İbn Rüşd ve kelam gelenekleriyle ilişkilendirerek onun din ile felsefe arasındaki tartışmalara verdiği cevabı ele alır. Böylece eser, İbn Haldun'u tek başına 'sosyolojinin öncüsü' etiketiyle sınırlamayan kapsamlı bir düşünce tarihi okuması sunar.

Ümran Biliminden Din-Felsefe Tartışmasına

Ahmet Arslan çalışmasına İbn Haldun'un tarihsel ve entelektüel çevresini açıklayarak yaklaşır. Mukaddime'deki ümran kavramı, toplumsal olayların rastlantısal olmadığını ve belirli neden-sonuç ilişkileri içinde incelenebileceğini gösteren temel kavramlardan biri olarak ele alınır. Asabiyetin toplulukların siyasi güç kazanmasındaki rolü, devletlerin yükseliş ve çözülme biçimleri, göçebe ve yerleşik hayat arasındaki farklar ve iktisadi faaliyetlerin toplum üzerindeki etkileri değerlendirilir.

Kitabın önemli bir bölümü İbn Haldun'un felsefeye yaklaşımına ayrılır. Arslan, düşünürü Farabi ve İbn Sina gibi filozoflarla, Gazali'nin eleştirileriyle ve kelam ekolleriyle birlikte okuyarak onun metafizik bilgiye yönelik ihtiyatlı tutumunu açıklar. Böylece İbn Haldun'un toplum teorisi ile İslam düşüncesi içindeki felsefi konumu aynı çerçevede değerlendirilir.

Ahmet Arslan'ın İslam Felsefesi Çalışmaları

Ahmet Arslan Türk felsefe tarihçisi ve akademisyendir. Antik Yunan felsefesi, İslam felsefesi ve düşünce tarihi üzerine çalışmalarıyla tanınır; Ege Üniversitesi Felsefe Bölümünün kuruluşunda yer almıştır.

Ahmet Arslan'ın Düşünce Tarihi Eserleri

Ahmet Arslan'ın eserleri arasında İlkçağ Felsefe Tarihi dizisi, İslam Felsefesi Üzerine, Felsefeye Giriş ve İbn Haldun üzerine ayrıntılı incelemeleri bulunmaktadır.