Değirmen

Sabahattin Ali'nin İlk Öykü Dünyasına Açılan Değirmen

Değirmen, Sabahattin Ali'nin ilk öykü kitabıdır ve yazarın 1930'lu yıllarda geliştirdiği gerçekçi, zaman zaman romantik ve masalsı anlatımın erken örneklerini içerir. Kitapta Anadolu insanı, yoksulluk, aşk, toplumsal eşitsizlik, yalnızlık ve adaletsizlik gibi temalar farklı karakterler üzerinden işlenir. Başlık öyküsü Değirmen, fedakârlık ve aşkın yıkıcı gücüyle öne çıkarken diğer öykülerde köylüler, mahkûmlar, işçiler ve toplumun kenarında yaşayan insanlar görünür hâle gelir. Yazarın daha sonraki eserlerinde belirginleşecek toplumsal duyarlılığın ilk izleri bu derlemede açıkça görülür.

Aşk, Yoksulluk ve Anadolu İnsanını Bir Araya Getiren On Altı Öykü

Değirmen tek bir hikâyeden oluşmaz; Sabahattin Ali'nin farklı dönemlerde yazdığı on altı öyküyü bir araya getirir. Başlık öyküsünde gezgin bir müzisyen ile değirmencinin kızı arasındaki dramatik ilişki, sevginin ne kadar büyük bir bedel gerektirebileceği sorusu üzerinden ilerler. Diğer öykülerde hapishane hayatı, yoksul insanların geçim derdi, kasaba ilişkileri ve bireyin toplum karşısındaki yalnızlığı gibi konular görülür.

Sabahattin Ali karakterlerini yalnızca iyi veya kötü şeklinde sınıflandırmaz; içinde yaşadıkları ekonomik ve sosyal koşulların seçimlerini nasıl etkilediğini göstermeye çalışır. Bazı metinlerde romantik ve destansı bir ton ağır basarken bazıları çok daha sert bir toplumsal gerçekçilik taşır. Değirmen bu nedenle hem yazarın gençlik dönemi duygusal anlatısını hem de ileride olgunlaşacak toplumsal gözlem yeteneğini birlikte izlemeye imkân veren önemli bir başlangıç kitabıdır.