Annemin Uyurgezer Geceleri

Şehnaz'ın Unutamayan Belleğinde Aile ve Ülke

Ayfer Tunç'un Annemin Uyurgezer Geceleri romanı 2025'te Can Yayınları tarafından yayımlandı. Ekonomi profesörü Şehnaz'ın hayatı, gençliğinde annesini uyurgezer hâlde gördüğü bir gecede duyduğu sözlerle değişir. O andan sonra unutma yetisini kaybettiğini hisseden Şehnaz, yalnız kendi aile geçmişini değil anneden kıza aktarılan kırgınlıkları, kadınların görünmezleştirilen hayatlarını ve otuz yılı aşan aşk ilişkisini de sürekli hatırlamanın ağırlığıyla değerlendirir. Roman kişisel belleği toplumsal hafızayla birleştirirken Osmanlı'dan günümüze uzanan kadınlık deneyimlerini aile hikâyesinin içinden tartışır.

Şehnaz'ın Unutamadığı Gece ve Otuz Yıllık Aşk

Şehnaz'ın çocukluğu ve gençliği, kadınların ağırlıkta olduğu aile yapısının içinde şekillenir. Hayatındaki temel kırılma ise annesini uyurgezer hâlde gördüğü bir gecede söylediklerini duymasıdır. Bu sözler, annesiyle ilişkisini başka gözle değerlendirmesine ve ailede kuşaklar boyunca taşınan sırları fark etmesine neden olur. Şehnaz yıllar içinde ekonomi profesörü olur; akademik bakışı, ailesindeki kadınların neden benzer sıkışmışlıklar yaşadığını çözmeye çalışırken kişisel hafızasıyla iç içe geçer.

Aynı zamanda toplumsal normlara uymayan, otuz yılı aşan E. ile ilişkisini ve E.'nin karısı Eyşan'ın varlığını da zihninde sürekli tartar. Unutamamak Şehnaz için yalnız güçlü bir hafıza değildir; geçmişteki her sözün ve duygusal yaranın bugüne taşınması anlamına gelir. Roman aile sırrını tek bir şaşırtıcı açıklamaya indirgemek yerine anne-kız ilişkileri, kadınlık, sadakat, aşk ve toplumsal dönüşüm arasında uzun bir kişisel muhasebe kurar. Şehnaz'ın nihai kararları ve ilişkilerin son durumu burada açıklanmaz.

Şehnaz, Annesi, E. ve Eyşan

Şehnaz romanın anlatı merkezindeki ekonomi profesörüdür; annesinin uyurgezerken söylediği sözler onun belleğini ve aileye bakışını değiştirir. E. otuz yılı aşan aşk ilişkisinin merkezindeki erkek, Eyşan ise bu ilişkinin ahlaki ve duygusal boyutunu sürekli görünür kılan diğer kadındır.